ЕҚЫҰ валюта реттеу және бақылау саласындағы сараптаманы дамытады

2025 жылғы 18–19 желтоқсанда Астана қаласында ЕҚЫҰ-ның Астанадағы Бағдарламалар офисі Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетімен бірлесіп валюта реттеу және бақылау мәселелері бойынша мамандандырылған оқу курсын өткізді. Оқу курсының мақсаты – экономикалық трансформация жағдайында заманауи валюта заңнамасы мен бақылау тетіктерін қолдану бойынша мемлекеттік қызметшілер мен практик мамандардың кәсіби әлеуетін арттыру.

Тиімді валюта реттеу және бақылау қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету, халықаралық міндеттемелердің орындалуын қадағалау және заңды сыртқы сауданы қолдау үшін аса маңызды. Қазақстан үшін бұл мәселе экономиканың жоғары ашықтығына және соңғы жылдары 140 млрд АҚШ долларынан асқан сыртқы сауда айналымының көлеміне байланысты ерекше өзектілікке ие. Капиталдың әкетілуі, экспорттық түсімдердің қайтарылмауы және заңсыз қаржылық ағындарға қатысты тұрақты тәуекелдер осы саладағы институционалдық әлеуетті нығайтудың маңыздылығын көрсетеді. Валюта бақылауын күшейту Қазақстанның 2029 жылға дейінгі Ұлттық даму жоспарын іске асыруға тікелей ықпал етеді, онда қаржылық ашықтық, экономиканы көлеңкеден шығару, цифрландыру және халықаралық AML/CFT стандарттарына сәйкестік басым бағыттар ретінде белгіленген. Осы тұрғыда валюта заңнамасындағы соңғы өзгерістер, қаржылық ағындардың цифрландырылуы және комплаенс талаптарының эволюциясы валюта реттеу мен трансшекаралық қаржылық қадағалау саласындағы білім мен практикалық дағдыларды нығайтудың маңызын арттыра түседі.

"Валюта реттеу және бақылау саласындағы білімді нығайту қаржы жүйелерінде ашықтықты, адалдықты және сенімді арттыру үшін аса маңызды", – деді ЕҚЫҰ-ның Астанадағы Бағдарламалар офисінің Ұлттық экономикалық және экологиялық мәселелер жөніндегі қызметкері Ерлен Бадыхан. "Бұл оқу семинары арқылы Офис реттеуші өзгерістерге бейімделуге және трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы күреске ықпал ете отырып, заңды сауданы дамытуға жағдай жасайды".

Қатысушылар валюта бақылауының ұлтүсті валюта саясатының құралы ретіндегі рөлін, оның құқықтық негіздерін, ведомствоаралық ынтымақтастықты және кеден органдарының рөлін қарастырды. Сондай-ақ оқу барысында 2022–2025 жылдар аралығындағы валюта заңнамасындағы соңғы өзгерістер, соның ішінде қаржылық цифрландыру, шетел валютасы мен валюталық құндылықтар ұғымдарының эволюциясы, цифрлық валюталар және экспорттық түсімді қайтару талаптарын ырықтандыру мәселелері қамтылды. Сыртқы сауда есеп айырысуларының практикалық аспектілері, күрделі мәмілелер және валюта заңнамасының сақталуы, сондай-ақ құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік және қылмыстық жауапкершілік нақты кейстер арқылы талқыланды. Сонымен қатар қатысушылар күмәнді валюталық операцияларды мониторингілеу тетіктерін, ақшаны жылыстатуға қарсы іс-қимылды және осы саладағы халықаралық озық тәжірибелерді зерттеді. Талқылаулар ұлтүсті шеңберлердегі валюта реттеу мен бақылаудың болашақ бағыттарына және олардың экономикалық интеграция мен жаһандық экономикамен өзара іс-қимылды дамытудағы рөліне шолу жасаумен қорытындыланды.